NAPENDA MWE RAFIKI ZANGU

Maneno halisi ambayo Yesu aliwaambia wanafunzi wake usiku huo katika chumba cha juu¹ yalikuwa katika lugha ya Kiaramu. Yohana aliyaandika katika Kigiriki, na hapa kuna tafsiri sahihi katika Kiingereza: “Siwaiti tena watumishi …” Neno la Kigiriki kwa kweli linamaanisha “watumwa,” lakini kwa namna fulani tunajitenga na neno hilo kali zaidi. “Siwaiti tena watumishi [au, watumwa], kwa maana mtumwa hajui analofanya bwana wake [au, bwana]. “Lakini ninyi nimewaita rafiki, kwa sababu yote niliyoyasikia kutoka kwa Baba nimewajulisha ninyi.”

Ona tofauti ambayo Yesu alionyesha kati ya kuwa mtumishi na kuwa rafiki. Siyo fursa ya mtumwa kuelewa biashara ya bwana wake, bali nikufanyatu kile anachoambiwa. Hakuna maswali. Hakuna sababu. “Vizuri sana, bwana. Ukisema hivyo, bwana.”

Ili kuonyesha wazi kwamba hakutaka utii bila kufikia kama huo, Yesu aliwakumbusha wanafunzi wake kwamba alikuwa amewaambia yote anayoweza kuhusu kazi ya Baba yake. Hili lingefanya iwezekane kwao kumpa kile alichotaka sana- ushirikiano wa bure wa marafiki wenye kuelewana.

Lakini je, haingeonekana kufaa zaidi kwetu sisi wanadamu dhaifu, wenye dhambi kustahimili kuwa watumishi wasio na shaka?

Kwa kweli, kifungu fulani katika barua ya Paulo kwa Waroma kinatumiwa na watu fulani kuunga mkono wazo kwamba watumishi waaminifu hawawezi kamwe kushuku njia za Mungu zisizoweza kuchunguzika. Katika Warumi 9:20 mtume anamjibu muulizaji aliyechanganyikiwa na mwenye kukasirika:

“Wewe mwanadamu ni nani ili ubishane na Mungu? Je, kilichoumbwa kitamwambia aliyekifinyanga, ‘Kwa nini umeniumba hivi?’

Kanusho kama hilo la ghafla lingeonekana kukomesha majaribio yote ya kuelewa. Na kwa kweli hii ingeonekana kuwa sawa kwa wanadamu tu. “Tuambie tu kile unachotaka tuamini, na tutakiamini. Tuambie tu kile unachotaka tufanye, na tutafanya.” Lakini haya ni mazungumzo ya mtumishi na hayapatani na ofa la urafiki na ufahamu katika Yohana 15:15. Lakini ni mara ngapi nimesikia Warumi 9:20 ikitajwa wakati wa majadiliano ya kitheolojia – ambayo inapaswa kukomesha hoja!

Ni muhimu na yakuhitajika daima kusoma kifungu hiki katika muktadha wake mkubwa. Katika sura nane za kwanza za waraka² wake wa kwa Waroma, Paulo ameeleza kwamba Mungu hutoa uhuru wa urafiki na wokovu kwa wote wanaochagua kumtumaini. Wote wanastahili kwa usawa, bila kujali rangi, taifa, jinsia, au cheo cha kijamii – kwa maana Mungu ni Baba yetu sote.

“Lakini hiyo si sawa,” baadhi ya wasikilizaji wa Paulo wanapinga. “Mungu alitoa ahadi hii kwa baba yetu, Ibrahimu, na ni wazao wa Ibrahimu pekee wanaostahili kupata fursa hiyo ya juu.”

Paulo anakubali hilo lakini anaendelea kudokeza kwamba si wazao wote wa kimwili wa Ibrahimu ambao wamekubali ofa la neema la Mungu. Wazao halisi wa Baba Ibrahimu ni wale wote ambao, kama Ibrahimu, wamechagua kuwa marafiki wa Mungu wanaomwamini.

Waliendeleza pingamizi kusema, “Hiyo si sawa wala haki!”

Ndipo Paulo akajibu katika Warumi 9:20. “Je, ninyi ni wanadamu tu mnadhania kumwambia Mungu jinsi awezavyo au asiweze kuendesha ulimwengu wake?”

Mungu, akiwa Muumba wa ulimwengu wote mzima na sisi sote tunaoishi humo, ni wazi kwamba ana haki kuu ya kuuendesha kwa njia yoyote apendayo. Habari njema ni kwamba amejitolea kutawala katika mazingira ya uhuru na urafiki, na watoto wake wote wanaalikwa kushiriki.

Warumi 9:20 haijakusudiwa kukatisha tamaa au kukataza uchunguzi wa uchaji na ufahamu wa kirafiki. Badala yake ni mfano wa kustaajabisha kwamba mtu yeyote anaweza kuwa asiye na uwezo kabisa- sembuse asiye na akili- kiasi cha kupinga haki ya Mungu ya kuendesha ulimwengu wake kwa njia hii ya ajabu.

Bila shaka, unapotua ili kufikiria jambo hilo, sisi wanadamu tungewezaje kuwa na urafiki wa kweli na Mtu fulani aliye mbali sana na sisi, mwenye nguvu na ukuu wa kustaajabisha hivi kwamba Biblia inafafanua malaika wenye nguvu kuwa wakiinama kwa unyenyekevu mbele zake?³ Tunawezaje kuwa karibu na kuwa na urafiki na Mtu mwenye nguvu kama huyo?

Au je, Yesu anazungumza tu katika Yohana 15:15 kuhusu utu wake mwenyewe mnyenyekevu sana, wa kufikiwa, alipokuwa akiishi kati yetu kama mwanadamu? Je, anaweza pia kujumuisha yule tunayemwita Baba? Wimbo unaoupendwa zaidi ni “Hakuna Rafiki Kama Yesu.” Lakini je, umewahi kusikia, “Tuna Rafiki wa Aina Gani Ndani ya Baba”?

Yesu alikuwa tayari amewatayarisha wanafunzi kwa hili. “Ikiwa umeniona mimi, umemwona Baba. Ukiniamini mimi, unamwamini Baba.” Alikuwa amewaambia hivi kabla tu hajatoa pendekezo la urafiki.⁴ Kisha akaongeza baadaye kidogo, “Baba mwenyewe anawapenda ninyi.”⁵

Isitoshe, Yesu ni nani hata hivyo? Katika sehemu nyingi za Biblia, Yesu anafafanuliwa kuwa Mungu, Muumba mwenyewe. Lakini kamwe haijasemwa kwa uwazi zaidi kuliko katika kifungu tunachoimba kila Krismasi kilichoandikwa na Handel kiitwacho “The Messiah.”

“Maana kwa ajili yetu mtoto amezaliwa, tumepewa mtoto mwanamume…naye ataitwa jina lake … Mungu mwenye nguvu, Baba wa milele, Mfalme wa amani.”⁶

Tunajua Mfalme wa Amani ni nani. Yeye pia ni Mungu mwenye nguvu, Baba wa milele! Huyu ndiye aliyechagua afadhali kutuita sisi, si watumishi wake, bali rafiki zake.

“Mungu Alisema Hiyo!” Je, Hiyo Yatosha?

Lakini je, Biblia haionekani kusema mengi zaidi kuhusu kuwa watumishi watiifu—na orodha zinazoandamana na thawabu na adhabu? -Hiyo ni kweli. Na ni maonia yangu kwamba watakatifu wengi wacha Mungu wanaonekana kupendelea vifungu vya watumishi. Kwa hiyo wanajaribu kutenda jinsi wanavyoamini watumishi waaminifu wanapaswa kufanya. Hawaulizi maswali. Hawatafuti sababu.

Hata watasema, “Imani haihitaji sababu.” Wanaweka tu kibandiko hicho ndefu, “Mungu alisema! Ninaamini! Hilo latosha!”

Kwa miaka mingi kumekuwa na viongozi wa kidini ambao wamependelea zaidi mfano wa utumishi wa uhusiano wa mwamini na Mungu. Wakidai kuwa wawakilishi wa Mungu, wamejipatia mamlaka yao wenyewe kutokana na uelewaji huo na wametarajia wafuasi wao wajitende kama watumishi waaminifu. Na kumbuka, watumishi hawaulizi, “Kwa nini?” Watumishi hawahitaji sababu. Watumishi ni kutii tu.

Jim Jones⁷ aliwashawishi wafuasi wake juu ya hili, na kwa utiifu mamia tisa kati yao walikunywa “cyanide” na mamia tisa kati yao walikufa. Laiti wangeuliza maswali fulani, washiriki wengi wa “People’s Temple” wangekuwa wangali hai. Lakini kwa imani isiyo fikiri walitii matakwa ya kiongozi wao aliyepoteza akili na kujitoa mhanga umati wa kidini walipojiua 1978 katika misitu ya Guyana.

“Kuweni Rafiki Zangu, au Nitawaangamiza”?

Kwa wale ambao wamesoma maonyo mengi ya Biblia kuhusu uharibifu, kwa kawaida swali linazuka: Tunawezaje kuwa na urafiki pamoja na mtu anayetisha kututeketeza hadi kufa ikiwa hatutii?

Je, Mungu anasema, “Kuweni marafiki zangu, au nitawaangamiza”?

Nebukadneza aliposema, “Pigeni magoti, la sivyo nitawatupa katika tanuru iwakayo moto,”⁸ alikuwa mwenye hekima ya kutosha kutosema, “Niambie jinsi unavyonipenda, la sivyo nitakutupa motoni. Unaweza kuwalazimisha watu kupiga magoti, lakini huwezi kuwalazimisha wawe marafiki zako.

“Nipende au Uniache!”

Muda mfupi uliopita nilipokea kadi ya wapendanao iliyokuwa na paka huyo maarufu wa katuni, aitwae Garfield. Garfield ambaye kwa kawaida hukasirika anashikilia moyo wake mkononi na kuvutia kwa ushawishi akisema, “Ni chaguo lako…nipende au uniache!” Sasa hiyo ndiyo njia ya kuvutia rafiki, sivyo? Lakini ukifungua kadi na ndani mwandishi anatishia, “Fanya chaguo mbaya na nitavunja mkono wako!”

Kuwa Valentine wangu, au nitavunja mkono wako? Huo unatakiwa kusikika kama upuuzi. Lakini, basi, waelezaje onyo lenye kutisha la malaika wa tatu katika Ufunuo 14 katika mwanga wa mwito wa urafiki katika Yohana 15:15 ? Je, Mungu anasema, “Ninachotaka zaidi ni upendo na urafiki wako, lakini nisipoupata, nitakutesa milele”? Je, unaona hilo ni la kufurahisha au la kushawishi? Au ni sawa kuuliza juu ya maana? Watumishi hawaulizi maswali. Marafiki huuliza. Marafiki huuliza kwa unyenyekevu na heshima, “Kwa nini?”

“Uliza ujitie Hatari!”

Nina kadi nyingine ya Garfield inayompigia picha akiwa ameshikilia nyundo kwenye makucha yake yaliyoinuliwa, huku akionya kwa hofu, “Uliza ujitie Hatari!” Kwa kusikitisha, wengine wanaonekana kumsikia Mungu akitoa onyo hilohilo. Nadhani ni hatari zaidi kutouliza, au tunaweza kupatikana tukinywa cyanide na Jim Jones.

Biblia inatoa uthibitisho ili marafiki wanaotaka kujua zaidi wapate kujua maana yake.

Kwa hiyo, ungetazamia Maandiko yatoe mifano inayoonyesha jinsi Baba yetu wa mbinguni anavyoona maswali mazito ya watoto wake.

Ibrahimu Aliitwa Rafiki ya Mungu

Fikiria Ibrahimu. Mungu aliposhuka kuangamiza Sodoma na Gomora, kwanza aligeuka kando na kumwambia rafiki yake wa zamani kile atakachofanya.⁹ Je, Ibrahimu alijibu, “Naam, mimi ni nani nipate kuuliza juu ya njia zako zisizochunguzika? Vizuri sana, Bwana. Nitatokea mlimani kuwatazama wakiteketea”?

Hapana!

“Mungu, kama ninavyokujua wewe, usingeweza kufanya hivyo kama kungekuwa na watu hamsini wenye heshima pale, hata arobaini, thelathini, ishirini na hata kidogo zaidi. Nisamehe, Bwana, kama nikionekana kutokuwa na heshima, lakini haimpasi Hakimu wa wote. dunia afanye yaliyo sawa?”¹⁰

Je, Mungu alijibu kwa hasira, “Huo ndio mwisho wa urafiki wetu.

Sijawahi kusikia uzembe kama huu”?

Kinyume chake!

“Itakubidi uwe rafiki yangu muelewa ili kuzungumza nami namna hiyo. Nami nitakufanya wewe kuwa kielelezo cha rafiki mwaminifu, katika sehemu zote za Maandiko.” Na kwa hiyo, katika Agano la Kale na Agano Jipya, Ibrahimu anatajwa kuwa rafiki mkubwa wa Mungu, ambaye alithubutu kumuuliza, “Kwa nini?”

Mungu Alizungumza na Musa Kama Mwanadamu Azungumzavyo na Rafiki

Baadaye Mungu akamwambia Musa, ‘Nimechoshwa na watu hawa. Songa kando niwaangamize. Nami nitakufanya wewe kuwa taifa kubwa.”¹¹ Je! Musa alijibu, “Vizuri sana, Bwana! Ukisema hivyo, Mheshimiwa. Mimi ni nani kuhoji njia zako zisizoweza kuchunguzwa? Na ninashukuru kwa ofa yako ya kunifanya kuwa taifa kubwa”?

Hakufanya chochote cha aina hiyo.

“Mungu, kama ninavyokujua, usingefanya hivyo. Isitoshe, ukifanya hivyo, utaharibu sifa yako. Wamisri wakisikia habari hiyo na kudhani wewe ni dhaifu sana kuwachukua watu wako hadi nchi ya ahadi. Mungu, kama ninavyokujua, huwezi kufanya hivyo!”

“Ni nani mwingine anayenifahamu vizuri kama wewe, Musa? Wewe ni rafiki yangu kweli. Ndiyo maana naweza kuzungumza nawe waziwazi, uso kwa uso, kama vile mtu anavyozungumza na rafiki yake.”¹²

“Asante Ayubu, kwa kuwa Rafiki yangu”

Na kisha kulikuwa na Ayubu. Iliponekana kana kwamba Mungu amemwacha, alipaza sauti, “Mungu, mimi na wewe tulikuwa marafiki wazuri sana. Tulizungumza pamoja kila wakati. Kwa nini hauongei nami sasa? Tafadhali niambie ni nini kimeharibika?”¹³

Elihu na wengine watatu wenye nia njema lakini “wafariji duni”¹⁴ walikuja kumshauri Ayubu. Elihu akasema, nisingeomba kusema na Mungu, nisingempa nafasi ya kuniua.¹⁵ Unaona, Elihu alikuwa mtumishi tu anayetetemeka.

Lakini Ayubu aliendelea, “Nataka Mungu aseme nami. Tafadhali sema nami, Mungu, kwa sababu najua kama tungeweza kuzungumza pamoja, ningeweza kuelewa kwa nini haya yote yananipata.”¹⁶

Hatimaye Mungu aliingilia kati. “Umesema kweli, Ayubu. Washauri wako hawanijui kama wewe. Asante, Ayubu, kwa kuwa rafiki yangu. Asante kwa kusema ukweli.”¹⁷

Ikiwa wanafunzi wangekubali pendekezo la Yesu la kuwa marafiki, wangejisikia huru kuuliza maswali pale pale kwenye chumba cha juu. Maswali kama vile, “Ikiwa unataka tuwe marafiki zako, kwa nini Biblia inazungumza sana kuhusu watumishi? Kwa kuwa upendo na urafiki haviwezi kuamriwa, kwa nini kuna matumizi mengi ya sheria?”

“Mwambie Ndugu yako kwamba Unampenda!”

Je, unaweza kukumbuka pindi fulani zamani sana ulipompiga ndugu yako mdogo ngumi ya jicho? Kwa ufahamu wake wa kawaida, Mama huamua upesi ni nani wa kulaumiwa.

“Mwambie kaka yako, samahani.”

Lakini huna huruma hata kidogo. Kusema ukweli, ungependa.. kumpiga ngumi kwenye jicho lingine. Lakini kuna Mama amesimama karibu, na Mama ni mkubwa kukuliko wewe. Kwa hivyo unasema, ‘samahani.’ Na ulisema kwa sauti isio na hisia yeyote!

Kisha mama yako hufanya iwe mbaya zaidi. “Mwambie kaka yako kwamba unampenda.” Unakumbuka jinsi hiyo ilisikika?

Kisha ikawa mbaya zaidi ulipo ambiwa. “Busu kaka yako mpendwa.” Ukajibu

“Siwezi.”

“Nilisema, ‘Busu ndugu yako,’ au utakuwa katika matatizo makubwa.” Je, unaweza kukumbuka kama busu hilo lilikuwa nzuri?

Mungu lazima awe na huzuni jinsi gani kuwakusanya watoto wake chini ya Mlima Sinai¹⁸ na kuwaamuru kumpenda yeye na pia wapendane wao kwa wao, na kuacha kuua na kuchukiana, na kuacha tabia mbaya na kuiba na kusema uwongo. Baba anapolazimika kufanya hivyo kwa watoto wake, hali katika familia yake lazima iwe mbaya sana.

Upendo Hauwezi Kuamriwa.

Kama mtume Paulo aelezavyo, sheria iliongezwa kwa sababu ya kosa na uvunjaji wa sheria.¹⁹ Kwa kweli, kile ambacho Mungu anataka zaidi kwa watoto wake – amani, upendo, furaha na urafiki wa kutumainika haviwezi kutokezwa na sheria, sembuse kwa nguvu au woga. “Si kwa nguvu, wala si kwa uwezo, bali ni kwa Roho wangu,” asema Bwana.²⁰Ni kwa jinsi Roho anavyofanya kazi—Roho wa upendo na ukweli— ndipo watu wanaweza kushawishiwa kwa hiari yao wenyewe kumpa Mungu kile anachotaka.

Unaweza kuwalazimisha watu kuwa: watumishi wako. Lakini huwezi kuwalazimisha wawe marafiki zako.

Laiti wanafunzi wangemwomba Yesu pale kwenye chumba cha juu aeleze matumizi yake mengi ya sheria. Kuwaambia watu kumpenda Mungu na kupendana inaonekana kuwa ni kinyume na kile wanachokijua na chenye mantiki. Lakini kabla tu na baada tu ya ofa lake la urafiki katika Yohana 15:15, alirudia amri ya kupenda. “Hii ndiyo amri yangu: pendaneni kama nilivyowapenda ninyi.” “Hii ndiyo amri yangu kwenu, mpendane.”²¹

Kisha Yesu akaongezea katika pindi iyo hiyo, “Ninyi ni rafiki zangu mkitenda ninayowaamuru ninyi.”²² Je, umewahi kujaribu jambo hilo kwa mtu ambaye ulitaka awe rafiki yako?

Nini kingetokea ulipokuwa mtoto shuleni, ikiwa ungemwendea mwanafunzi mwenzako na kusema, “Unaweza kuwa rafiki yangu, mradi tu utafanya kile ninachosema”? Ikiwa hili ni wazo lako la urafiki, nitashangaa ikiwa una marafiki wengi.

Ni Heshima Kuwa Mtumishi wa Mungu

Ni nani kati yetu ambaye angethubutu kumwendea Mungu na wazo la ajabu la Yohana 15:15? “Hatuko tayari tena kuitwa watumishi wako. Tunasisitiza kwamba kuanzia sasa na kuendelea tushughulikiwe kama marafiki!”

Kwa kweli, ni heshima kuwa mtumishi wa Mungu. Na ingekuwa ajabu jinsi gani kumsikia Mungu akisema mwishowe, “Vema, wewe mtumishi mwema na mwaminifu.” Lakini ni Mungu mwenyewe ambaye hututolea kitu bora zaidi, bora zaidi—kuwa marafiki wake wenye uelewaji.

Wala tusidharau kibandiko hicho, “Mungu alisema! Ninaamini! Hilo latosha!” Mungu amesema, “Siwaiti tena watumishi wangu, kwa sababu watumishi wanafanya tu yale wanayoambiwa. Nawaita ninyi rafiki zangu, kwa maana nataka mfahamu.” Mtumishi mwema na mwaminifu kweli ataishi kwa maana ya bandiko hilo kubwa na achukue kwa uzito sana yale ambayo Mungu amesema kuhusu upendeleo wake kwa marafiki.

Ni Afadhali Niwe Rafiki ya Mungu

Je, unajiona kuwa mtumishi wa Mungu au rafiki wa Mungu?

“Oh,” unaweza kusema, “Ninajiona kuwa hata kitu bora. Ninajiona kuwa mtoto wa Mungu.” Kwa nini ni bora kuwa mtoto wa Mungu?

“Ah, kwa sababu watoto wana haki, na ninashikilia haki ambazo Yesu alininunulia kwa bei kama hiyo.”

Kama nilivyomsikia mtu akisema mimbarani hivi majuzi, “Nitapofika Mbinguni na kukutana na Mungu, naye akishangaa jinsi mtu kama mimi angeweza kuwa pale, nitachohitaji kufanya ni kumwonyesha haki zangu. Sio lazima anipenda. Anachotakiwa kufanya ni kuona haki yangu kuwa pale.”

Kwangu mimi hayo ni mazungumzo ya mtumishi. Na hakika sio rafiki sana. Isitoshe, ninajua watoto wengi ambao si marafiki wa baba zao. Absalomu alikuwa mwana wa Daudi, na alikuwa adui mkubwa wa baba yake.²³

Kwa hiyo ningelazimika kusema mwenyewe, afadhali niwe rafiki wa Mungu kuliko mtoto wake tu. Lakini kwa bahati nzuri tunaweza kuwa zote tatu. Hatuna budi kuchagua.

Ninaamini ni heshima kubwa kuwa mtumishi wa Mungu, na hasa kuonekana kuwa mwaminifu.

Pia ni pendeleo kubwa kuitwa mtoto wa Mungu.

Lakini zaidi ya yote, ningependa kuwa rafiki yake. Rafiki anayeaminika na anayeaminika.

Nukuu

1. Chumba cha juu ambamo Yesu alikula karamu ya Pasaka pamoja na wanafunzi wake. Ona Luka 22:12, 13 .
2. Neno la zamani la Kiingereza kwa herufi.
3. Ona Ufunuo 7:11,12.
4. Ona Yohana 12:44,45; 14:9; 15:15.
5. Ona Yohana 16:27.
6. Isaya 9:6, KJV.
7. Jim Jones alikuwa kiongozi wa madhehebu ya kidini ambayo yalijiua kwa wingi mwaka wa 1978 katika misitu ya Guyana.
8. Ona Danieli 3.
9. Ona Mwanzo 18.
10. Ona Mwanzo 18:25.
11. Ona Kutoka 32:7-14; Hesabu 14:11-19.
12. Ona Kutoka 33:11; Hesabu 12:8.
13. Ona Ayubu 29:1-4; 30:20, GNB.
14. Ona Ayubu 16:2.
15. Ona Ayubu 37:20 , GNB.
16. Ona Ayubu 23:3-7 , GNB.
17. Ona Ayubu 42:7, 8 , GNB.
18. Ona Kutoka 20.
19. Ona Wagalatia 3:19.
20. Zekaria 3:4.
21. Ona Yohana 15:12,17 , REB.
22. Ona Yohana 15:14.
23. Hadithi ya kusikitisha inasimuliwa katika 2 Samweli 15-18.