Kuna uhuru mwingi unaokuja nao aina ya urafiki ambao Yesu alieleza katika Yohana 15:15.
Kuna uhuru kutoka kwa udhalimu wa matumizi holela ya mamlaka. Tunaweza kuuliza maswali. Mungu anataka tuelewe.
Kuna uhuru wa kusema kwa udhahiri na uwazi, kama Ayubu na Daudi walivyofanya. Mtunga-zaburi alipozungumza na Mungu, alizungumza kwa uwazi kuhusu jambo lililozungumziwa. Ikiwa alimchukia mtu, hakujaribu kuificha kwa ligha ya siri. Ikiwa alitaka kulipiza kisasi juu ya adui zake, aliomba kwa uwazi uharibifu wao.
“Laiti ungewaua waovu, Ee Mungu,” aliomba katika Zaburi 139. Kisha baadaye akaongeza,
Ee Mungu, unichunguze, na sasa moyo wangu;
nijaribuni na sasa mawazo yangu.
Angalia kama iko njia yoyote mbaya ndani yangu,
na kuniongoza katika njia ya milele. (NRSV)
Daudi alijua kwamba Mungu alitaka awe mnyoofu hasa katika uhusiano wao na mwenzake. Daudi hakuwa hivyo sikuzote. Kwa hiyo aliomba katika Zaburi 51:
Unatamani ukweli katika utu wa ndani;
kwa hiyo unifundishe hekima ndani
moyo wangu wa siri….
Uniumbie moyo safi,
Ee Mungu,
na kuweka roho mpya na sahihi
ndani yangu. (NRSV)
Uhuru kutoka kwa Hofu
Kuwa mmoja wa marafiki wenye uelewaji wa Mungu kunamaanisha kuwa huru kutokana na hofu ya Mungu mwenyewe. Bila shaka, hakuna haja ya kumwogopa Mungu anayetaka tuwe marafiki zake. Na hajawahi kutishia, “Kuwa rafiki yangu au nitakuangamiza.”
Hata tunapokabili hukumu, hatuna haja ya kuogopa. Hii si kwa sababu tuna rafiki kati yetu na Mungu wetu mtakatifu. Mungu mwenyewe ni rafiki yetu.
Uhuru huu wa kutoogopa unaweza kujaribiwa kwa muda mfupi tunapokutana uso kwa uso na Mungu kesho akhera. Unatarajia kujisikiaje unapomkaribia Mungu hivyo? Musa aliingiwa na hofu sana Mungu aliposhuka juu ya Mlima Sinai hivi kwamba alisema, “Natetemeka kwa woga.”1 Lakini punde si punde aliweza kuwahakikishia watu kwamba hakuna haja ya kuogopa.
Je, uhuru huu kutoka kwa woga utadumu milele? Itakuwaje kuishi katika uwepo wa Mungu anayejua yote kutuhusu- kila kitu! Je, atatuandama na kumbukumbu ya dhambi zetu za wakati uliopita?
Jinsi Yesu Alimtendea Mwanamke Mzinzi na Washtaki Wake
Tunaweza kupata jibu kwa kuangalia jinsi Yesu alivyowatendea wadhambi wa aina mbalimbali. Hadithi ya mwanamke aliyekamatwa katika uzinzi ni moja ya mifano ya kushangaza zaidi.
Kama ilivyotafsiriwa katika Toleo Jipya la New International Version, hadithi inasomeka hivi:
Kulipopambazuka [Yesu] akatokea tena katika ua wa hekalu, ambapo watu wote walikusanyika kumzunguka, naye akaketi ili kuwafundisha. Walimu wa sheria na Mafarisayo wakamleta ndani mwanamke aliyekamatwa akizini. Walimsimamisha mbele ya kundi na kumwambia Yesu, “Mwalimu, mwanamke huyu alikamatwa akizini. Katika Sheria Musa alituamuru kuwapiga kwa mawe wanawake kama hao. ‘Sasa wewe wasemaje?” Walikuwa wakitumia swali hili kama mtego, ili wapate msingi wa kumshtaki.
Lakini Yesu akainama chini na kuanza kuandika chini kwa kidole chake. Walipozidi kumhoji, akajiinua, akawaambia, “Kama mmoja wenu hana dhambi, na awe wa kwanza kumpiga jiwe.” Tena akainama chini na kuandika chini.
Hapo, wale waliosikia wakaanza kuondoka mmojammoja, wale wazee kwanza, mpaka Yesu akabaki peke yake, na yule mwanamke bado amesimama pale. Yesu akajiinua na kumwambia, “Mama, wako wapi? Hakuna aliyekuhukumu?”
“Hakuna mtu, bwana,” alisema.
“Basi, mimi pia sikuhukumu,” Yesu alisema. “Nenda
sasa na kuyaacha maisha yako ya dhambi.” 2
Kwa wazi Wakristo wa awali hawakujua la kufanya na hadithi hii, kwa kuwa inaonekana katika sehemu mbalimbali katika manuscripts (maandishi), au nyakati nyingine haipatikani kabisa. Toleo lako linaweza kuwa na maelezo. Lakini wasomi wengi wana maoni kwamba hadithi hiyo ni ya Biblia. Si aina ya hadithi ambayo ingekuwa imetungwa katika siku za Yesu au kutengenezwa na mwandikaji wa kawaida wa maandhisi katika miaka ya baadaye.
Msomi mashuhuri wa Princeton Bruce Metzger, katika kitabu chake The ‘Text of the New’ Testament, anakubali kwamba “hadithi … ina alama zote za ukweli wa kihistoria; hakuna mtawa mwenye akili timamu ambaye angebuni simulizi ambalo linamalizia kwa kile kinachoonekana kuwa karipio la upole tu kwa upande wa Yesu.”
Baadhi ya viongozi wa kidini walimleta mwanamke huyu maskini kwa Kristo katika jaribio lingine la kumnasa ili apingane na mafundisho ya Agano la Kale. Kila wakati mtu alipojaribu kumnsa kwa mtego Yesu, aliishughulikia kwa ustadi na neema alizojulikana nazo.
Wakati huu, ili kuhakikisha kwamba wangeweza kuvutia umati pamoja nao, maadui wa Kristo walihakikisha kwamba walikuwa na uthibitisho unaohitajika. Umati wote ukisikiliza na kutazama walitangaza kwamba “mwanamke huyu alinaswa katika kitendo hicho.”
Kisha wakauliza swali lao: “Mnajua mafundisho ya Agano la Kale juu ya jambo hili. Unajua sheria ya nini kinapaswa kufanywa kwa mwanamke kama huyu. Je! utakubali kwamba apigwe mawe?” Watu walitazama kuona Yesu atasema nini.
Hakusema chochote. Aliinama tu na kuanza kuandika na kidole chake kwenye vumbi ambapo pumzi ya upepo, na nyayo chache, ingefanya rekodi kutoweka. Kisha maneno yake ya kuchoma dhamiri yake: “Ikiwa mmoja wenu hana dhambi, na awe wa kwanza kumpiga jiwe.”
Kwa nini Yesu hakuusogeza umati wote karibu na kusema, “Acha niwaambie machache kuhusu hawa washitaki wa mwanamke huyu maskini. Je, hawakustahili kufichuliwa? Inasema nini kumhusu Mungu kwamba Mwana wake hakuwaaibisha hadharani watu hao waadilifu?
Hivi ndivyo Kristo alikuja kufunua. Mungu hafurahii aibu yetu, katika kufichua dhambi zetu kwa wengine.
Walipokwisha kuondoka wote, Yesu alimgeukia yule mwanamke na kusema kwa upole, “Mimi pia sikuhukumu. Nenda nyumbani, na usitende dhambi tena.” Kwa ukarimu alijaribu kurudisha heshima ya mwanamke huyo aliyevunjiwa heshima.
Jinsi Yesu Alimtendea Simoni
Simoni, mwanamume tajiri ambaye Yesu alikuwa amemponya ukoma, alimwalika Yesu na marafiki wengine kula naye nyumbani kwake. Marafiki watatu wa karibu sana wa Yesu walikuwapo pia: Lazaro na dada zake, Martha na Mariamu. Mariamu anaelezewa na Luka kuwa “mwanamke ambaye alikuwa akiishi maisha ya uasherati katika mji huo.” 3
Walipokuwa wameketi mezani, Mariamu akaleta chupa ya marashi ya thamani kubwa, akampaka Yesu miguu na kuipangusa kwa nywele zake. Simoni alitazama kwa kutokubali na akafikiri moyoni mwake, “‘Kama mtu huyu angekuwa nabii, angejua ni nani anayemgusa na ni mwanamke wa namna gani – kwamba yeye ni mwenye dhambi.’
“Yesu akamjibu, ‘Simoni, nina jambo la kukuambia.’ Akasema, ‘Mwalimu, niambie. 4
Kisha Yesu alisimulia hadithi ya wadeni wawili ambao wote walikuwa wamesamehewa. Na alipokuwa akiiambia, Simoni alitambua kwamba Yesu alikuwa amesoma mawazo yake. Alianza kujiona kuwa mtenda dhambi mbaya zaidi kuliko yule mwanamke aliyemdharau, na akawaza kama Yesu angeweza kwenda na kumfunua mbele ya wageni wake.
Hakuna kinachomchukiza zaidi Bwana kuliko tuhuma za kujihesabia haki. Lakini je, alimfichua Simoni? Je, aliwaambia maswahaba, “Hebu niambieni kuhusu mwenyeji wetu”?
Badala yake, Bwana kama siku zote alifanya jambo la neema. Alikubali kwa upole kitendo cha Mariamu cha kukurupuka. Kwa neema sawa alimrekebisha Simoni bila kumdhalilisha mbele ya marafiki zake. Lazima Simon aliguswa moyo sana!
Yule aliyepooza kwenye Bwawa la Bethesda
Yesu alipokutana na yule mwenye kupooza kwenye Bwawa la Bethzatha, hakumfedhehesha au kumshutumu kwa kuwa ameharibu afya yake kwa anasa za ujana. Alimuuliza tu kwa upole, “Je, ungependa kuwa mzima? Basi chukua mkeka wako uende nyumbani.” Baadaye Yesu alikutana naye na kumwambia, “Unajua ni nini kilichosababisha shida yako. Nenda na usitende dhambi tena, lisije likakupata jambo baya zaidi.”5
Wanafunzi Wenye Utovu wa Nidhamu
Wazia Yesu akiwa katika chumba cha juu usiku kabla ya kusulubiwa kwake. Wanafunzi kumi na wawili walikuwa wakibishana kama watoto kuhusu “ni nani kati yao anayepaswa kuonekana kuwa mkuu zaidi.” 6
Je, Yesu aliwakemea kwa upumbavu wao au aliwakemea kwa kutotaka kuoshana miguu? Badala yake, alisimama kimya kimya, akachukua taulo na beseni la maji, na ulimwengu ukatazama Muumba mkuu akipiga magoti na kuosha jozi dazeni za miguu chafu. Hata aliosha miguu ya msaliti wake, Yuda.
Ni nafasi iliyoje ambayo wanafunzi walikosa kuosha miguu ya Mwana wa Mungu usiku kabla ya kufa kwake! Ikiwa mmoja wao angejitolea, “Tafadhali, Bwana, naweza kuosha miguu yako?” Ni kumbukumbu iliyoje ambayo angehifadhi kwa umilele uliobaki!
Lakini badala yake, Yesu peke yake ndiye aliyekuwa ndani ya chumba hicho usiku huo ambaye alikula chakula chake kwa miguu michafu. Nashangaa jinsi malaika waliokuwawakitazama walihisi.
Hebu wazia jinsi wanafunzi walivyohisi kila mmoja kwa upande wake alipotazamia chini kichwa cha Yesu akiinama kwenye beseni na kuhisi mikono ya seremala huyo mwenye nguvu ikiosha miguu yake.
Yesu angeweza kuwatazama na kusema, “Ninyi hammwamini Baba yangu angekuwa tayari kufanya hivi, sivyo? Lakini kama mmeniona mimi, mmemwona Baba. Baba anawapenda ninyi kama ninavyo wapenda. Ukiridhika nami, utastarehe naye.”
Mkiridhika nami, mutaridhika naye.”
Yuda
Baadaye Yesu alisema kwamba mmoja wao atamsaliti. Lakini hakumfichua kwa kundi nzima. Alipomwambia Yuda aende kufanya upesi jambo baya alilopaswa kufanya, wanafunzi wengine walifikiri kwamba alikuwa ametumwa kutafuta chakula au hata kufanya tendo la utukufu kama hilo la kutoa sadaka kwa maskini.
Kwa nini Yesu hakumfichua msaliti wake mbele ya wengine? Hakika alistahili kufichuliwa. Fikiria inavyosema kumhusu Mungu kwamba Yesu hakumfedhehesha msaliti kama huyo!
Petro, Yakobo na Yohana
Baadaye usiku huo, huko Gethsemane, Yesu aliwachukua Petro, Yakobo, na Yohana wangali ndani zaidi ndani ya Bustani na hapo akaanza uzoefu wake wa kustaajabisha wa kutengwa na Baba yake. Mara tatu alifika mahali ambapo wanafunzi walikuwa wamesinzia, akitumaini kupata ushirika na faraja katika uchungu wake.
Wanafunzi walikosa nafasi iliyoje ya kumtia moyo Mwana wa Mungu! Je, kama watatu kati yao wangeinuka na kurudi pamoja na Yesu na kupiga magoti karibu naye alipokuwa akiomba? Si ndivyo marafiki wa kweli wangefanya? Watu hao watatu wangekuwa na kumbukumbu iliyoje! Lakini walilala katika yote hayo. Na Yesu hakuwakemea. Aliwahurumia kwa kuwa wamechoka sana kusaidia.
Peter
Saa chache baadaye Petro alikuwa akilaani na kuapa katika ua ili kuthibitisha yeye hakuwa mmoja wa wanafunzi wa Kristo. Hata hakumjua!
Kisha jogoo akawika, kama vile Yesu alivyokuwa ametabiri usiku uliotangulia – mara tu baada ya hotuba ya ujasiri ya Petro kwamba, ingawa wengine wangeweza kumwacha, angetoa maisha yake kwa ajili ya Bwana.
Petro aliposikia sauti hiyo, alitazama ili aone kama Yesu alikuwa ameona. Ingawa alikuwa amehukumiwa kwa ajili ya maisha yake na tayari alikuwa ameteseka sana, Yesu alihangaikia zaidi mfuasi wake aliyekosea pale nje ya ua. Akageuka na kumtazama Peter moja kwa moja.
Kama vile Petro alivyomjua Mungu hadi wakati huo, huenda alitazamia kuona ghadhabu na hasira katika uso wa Kristo. Hakika alistahili! Lakini badala yake aliona huzuni, kukata tamaa, na huruma-uso wa yule ambaye usiku uliopita alikuwa amepiga magoti na kuosha miguu yake chafu.
Petro akatoka nje akalia kwa uchungu.7
Baadaye kidogo Yuda aliingia ndani ya mahakama, akatupa chini vipande thelathini vya fedha, na kukiri kwamba alikuwa amesaliti damu isiyo na hatia. Kisha yeye, pia, akamtazama Yesu. Aliona huzuni na huruma ile ile iliyogusa moyo wa Petro – uso wa yule ambaye usiku uliopita alipiga magoti na kuosha miguu yake chafu. Alipo zidiwa; Yuda akatoka na kujinyonga.8
Laiti Yuda angeitikia kama Petro alivyomtazama Yesu usoni! Ikiwa Yuda angepata mahali Petro alipokuwa akilia na wawili hao wangepiga magoti pamoja wangetubu pamaoja na kuwa watu wapya, ni tukio lililoje ambalo lingekuwa kwa mbingu yote kutazama.
Hebu wazia jinsi Petro alivyohisi Sabato hiyo yote. Ni mjinga kiasi gani alichokuwa amejifanya kwa muda wa saa ishirini na nne zilizopita! Mara mbili alizungumza kwa hasira katika chumba cha juu. Mara mbili alikuwa amejiaibisha katika bustani ya Gethsemane. Na uoga huo na ukafiri wakati Mola wake anajaribiwa! Sasa Yesu alikuwa amekufa, na hapakuwa na nafasi ya kurekebisha mambo.
Si ajabu kwamba alikimbilia kaburini Jumapili asubuhi aliposikia habari kwamba kaburi lilikuwa tupu!
Mariamu
Lakini Mariamu ndiye aliyekuwa na nafasi ya kumwona Kristo kwanza na kupeleka habari njema kwa wanafunzi wengine, kati ya watu wote, Mariamu mwanamke aliyekuwa na matatizo mengi na udhaifu mwingi!9 Lakini Mariamu ndiye aliyechaguliwa kwa ajili ya jambo hili. upendeleo wa juu. Fikiria inavyosema kuhusu Mungu kwamba Mariamu ndiye anayepaswa kuheshimiwa sana.
Mariamu alipomtambua Yesu akiwa amesimama nje ya kaburi, alianguka miguuni pake ili kumwabudu. Na Yesu akasema kwa upole, “Usinizuie sasa, kwa maana sijapaa kwenda kwa Baba yangu. Lakini enenda ukawaambie ndugu zangu kwamba ninapanda kwenda kwa Baba yangu naye ni Baba yenu, kwa Mungu wangu na Mungu wenu.” 10
Sikiliza Yesu akiwaita wanafunzi wake ndugu zake – watu ambao walimvunja moyo alipowahitaji zaidi!
Malaika walipothibitisha agizo la Yesu kwa Mariamu kupeleka habari kwa wanafunzi, walisema, “Waambie wanafunzi, na hasa mwambie Petro, kwamba Yesu amefufuka na atakutana nao huko Galilaya.” 11
Jinsi malaika alivyofanana na Mungu kuongeza, “na hasa kumwambia Petro”! Malaika wanastaajabia na kumwabudu Mungu kwa jinsi ambavyo amewatendea watenda-dhambi. Ni lazima wawe walifurahia kuongeza, “Mwambie Petro”!
Huyu ndiye aina ya Mungu ambaye tunaweza kukaa naye milele. Ndiyo maana, ingawa sisi sote tumetenda dhambi, tutakuwa tumeridhika mbele zake yule anayetujua vizuri.
Hatuna chochote cha kuogopa kutoka kwa kumbukumbu ya Mungu isiyo na kikomo. Hakuna kikomo kwa utayari wake wa kusamehe. Na ameahidi si tu kutusamehe bali kututendea kana kwamba hatujawahi kamwe kutenda dhambi.
Atazitupilia mbali dhambi zetu zote.12 “Atazi elekeza chini ya bahari!”13
Hakuna kujifanya au kusahau katika hili. Mungu anajua jinsi tulivyoishi. Tunajua tumekuwa wadhambi gani. Malaika wametaza kila tendo letu. Lakini licha ya hayo yote, Baba yetu wa mbinguni atatutendea kwa ustahi na heshima kana kwamba tumekuwa watoto wake washikamanifu sikuzote.
Je, hii ni ahadi tu, au je, Mungu ameonyesha nia yake ya kuwatendea watenda dhambi wa zamani namna hii? Baada ya Mfalme Daudi kufa, Mungu alizungumza na Sulemani mwana wa Daudi kuhusu baba yake maarufu.
Na Mungu akasema, “Ikiwa utakwenda katika njia zangu, na kuzishika mausia yangu na amri zangu, kama Daudi baba yako alivyoenenda, basi nitarefusha maisha yako.14 Lakini Daudi alikuwa amefanya dhambi fulani mbaya sana. Mungu angewezaje kumweleza kuwa anashika amri zake zote?
Tangu makosa hayo, jambo fulani lilikuwa limempata Daudi. Alikuwa ameelewa kwamba Mungu alitaka watu wawe wanyoofu katika utu wa ndani. Kwa hiyo alikuwa amemwomba Mungu auchunguze moyo wake na kutakasa mahali pa fikara ya mwanadamu. Kwa kujibu maombi yake, Mungu alikuwa amempa moyo mpya na roho iliyo sawa. Sasa kwa mara nyingine tena Mungu angeweza kusema kuhusu Daudi kama “mtu anayeupendeza moyo wangu mwenyewe.”15
Ni dhahiri Mungu anamaanisha kweli anaposema atazitupilia mabali dhambi zetu. Huko akhera, ikiwa tutakubaliwa katika ufalme wake, Mungu hata atazungumza kutuhusu kwa wengine kana kwamba tumekuwa marafiki zake waaminifu sikuzote. Na ili kuhakikisha tunaridhika, Mungu hatakubali porojo hata moja!16
Je, Tungeridhika Zaidi na Mwana?
Je, ungependa kukutana na nani kwanza unapofika katika ufalme—Baba, au Mwana? Nimeuliza mamia ya watu swali hilo.
Wengi wamejibu kwamba pengine angekuwa Mwana.
Je, ukikutana na Yesu kwanza? Baadaye kidogo, akauliza kama uko tayari sasa kwenda kumuona Baba.
Je, unaweza kusema, “Ndiyo, ikiwa utaenda pamoja nami”?
Sasa unasimama pamoja na Yesu katika uwepo wa ajabu wa Baba. Kichwa chako kimeinama, na unatazama sakafu.
“Unaweza kunitazama ikiwa unataka,” sauti ya kufariji na inayojidhihirisha inasema.
Unatazama juu na kuona uso mzuri kama uso wa Mwana. Unaanza kuomba msamaha, “Oh samahani, Mungu, niliogopa. Yesu alisema kwamba ikiwa tumemwona, tumekuona. Alituambia kwamba unatupenda kama yeye, na kwamba unataka. tuwe marafiki zako.”
“Hayo ni sawa,” inasema sauti hiyo hiyo ya joto, yenye sauti. “Sasa unajua ukweli. Sasa tunaweza kuwa marafiki?”
“Siogopi Kufa”
Miaka kadhaa iliyopita nilizika rafiki wa zamani aliyekuwa mwanafunzi wangu zamani. Alikuwa afisa katika jeshi la anga na aliongoza zaidi ya mashambulizi 50 ya mabomu katika Ulaya wakati wa Vita Kuu ya Pili. Vita vilipoisha, alijitokeza katika mojawapo ya madarasa yangu la Kigiriki cha Agano Jipya, akijitayarisha kuwa mhudumu. Alikuwa mwanafunzi bora. Mara kwa mara tulizungumza pamoja kuhusu picha yetu ya Mungu.
Kwa miaka 35 iliyofuata, alitumika akiwa kasisi aliyependwa sana. Sasa alikuwa akifa kwa saratani. Niliposimama karibu na kitanda chake hospitalini, alinyoosha mkono wake na kusema kimya kimya:
“Unajua, Graham, siogopi kufa. Na unajua sababu. Tunashiriki picha sawa ya Mungu.”
Nukuu
- Ona Waebrania 12:21, NRSV.
- Yohana 8:2-11, NIV.
- Luka 7:37 , REB.
- Luka 7:39,40, NIV.
- Ona Yohana 5:1-15.
- Luka 22:24 , NRSV.
- Ona Luka 22:54-62.
- Ona Mathayo 27:3-5.
- Ona Luka 8:2.
- Ona Yohana 20:17.
- Ona Marko 16:7; ona pia Yohana 20:19 .
- Isaya 38:17 , NRSV.
- Mika 7:19 , GNB.
- 1 Wafalme 3:14 , NRSV.
- Matendo 13:22 , NIV. Linganisha 1 Samweli 13:14 .
- Ona Warumi 1:29.
