Picha ambayo watu wanayo juu ya Mungu, na ufahamu wao wa matumizi yake ya sheria, inaonekana kuathiri kwa kiasi kikubwa jinsi wanavyoitazama dhambi na mpango wa wokovu.
Babu yangu hakuficha msimamo wake kuhusu suala la dhambi. Alijitolea kwa uwazi kwa kufichua na kutokomeza dhambi. Pia alifanya kazi kwa uaminifu na watu pamoja nami ili kuizuia.
Zaidi ya miaka 55 imepita tangu nilipozungumza na Babu mara ya mwisho, tukitembea huku na huko kwenye nyasi yake, au kuketi kwa starehe karibu na moto. Lakini bado naweza kukumbuka mazungumzo yakirudi mara kwa mara kwenye somo la dhambi.
‘”Dhambi ni uvunjaji wa sheria,”‘ Babu angekumbuka, ndevu zake zikiongeza uzito kwa sauti ya maneno hayo yenye kuheshimika kutoka katika tafsiri ya Biblia King James Version.
“Ndiyo, babu. Nakumbuka uliniambia hivyo hapo awali.”
“Na unapata wapi mstari huo katika Biblia?” angeuliza.
“Yohana wa Kwanza tatu, mstari wa nne,” ningemjibu nakumridhisha.
“Sasa, ni sheria gani Yohana alikuwa akimaanisha?” Babu angeendelea. “Kwa kuwa, bila shaka, ilikuwa ni sheria ya Amri Kumi, hiyo ina maana kwamba dhambi ni kutotii mojawapo ya kanuni hizo kumi.”
Kisha Babu angerudia mstari huo mzito kutoka katika kitabu cha Yakobo, “‘Yeye ajuaye kutenda mema, wala hayatendi, kwake huyo ni dhambi.’ 1 Na tunajua yanayowapata wenye dhambi, sivyo? Babu angeanza hitimisho lake. “Tunajua kwamba wenye dhambi wasiotubu hawataingia kamwe katika Ufalme wa Mbinguni.”
Babu yangu angeweza kuchagua kutaja mambo yenye kuogopesha zaidi yanayofafanuliwa katika Biblia kuwa hatima ya wasiotii. Lakini pia aliamini katika mistari yote yalio huhusu Mungu kuwa upendo, na kuhusu Yesu akisema kwamba alitaka watoto wadogo waje kwake. Hivyo akachagua kutaja tu kwamba wakosefu hawataruhusiwa kushiriki katika furaha ya akhera.
Nilimpenda sana babu yangu. Alikuwa mkarimu na mfadhili, na ilikuwa wazi kwamba afadhali afe kuliko kutenda dhambi. Alikuwa amejitolea kabisa kumtumikia Bwana na yeyote mwenye uhitaji, aina ya jirani ambaye ungeweza kuishi karibu naye na kamwe usijisumbue kuifunga nyumba yako. Nilitumaini kwamba nitakapokua, ningeweza kuwa mtu mzuri kama babu yangu mzee.
Hata nilipokuwa nikihudhuria chuo umbali wa maili elfu sita, babu yangu aliandika barua mara kwa mara, kila moja ikijumuisha maagizo na mawaidha yaliyokusudiwa kunizuia nisipotee kutoka katika njia za uadilifu.
Mtazamo Kubwa Zaidi wa Dhambi
Ni pale chuoni nilianza kujaribu kusoma na kuelewa Biblia kwa ujumla. Na ilisaidia kuwa na ujuzi fulani wa lugha ambayo iliandikwa kwa mara ya kwanza. Hivi karibuni nilikuja kutambua kwamba Biblia haielezei dhambi kuwa ni kuvunja tu sheria.
Katika ufafanuzi huo unaotumiwa sana katika 1 Yohana 3:4, neno la Kigiriki linalotafsiriwa “uvunjaji wa sheria” linaweza pia kutafsiriwa kihalisi “uasi-sheria.” Hilo lingemaanisha kwamba dhambi kwanza kabisa ni njia ya kufikiri ya uasi, kutompenda Mungu na sheria yake, ambayo inaweza kuongoza kwenye tendo hususa la kutotii. New Revised Standard Version ya 1989 inatafsiri, “Kila atendaye dhambi ana hatia ya uasi; dhambi ni uasi.”
Utiifu Unaotokana na Kuaminiana
Katika utangulizi wa barua yake kwa waamini huko Rumi, Paulo anaeleza usadikisho wake kwamba alikuwa amepewa kazi maalum ya kuleta aina mpya ya utii. Ulipaswa kuwa tofauti na aina ya utii ambao yeye mwenyewe alikuwa ametoa kabla ya kukutana na Yesu kwenye barabara ya Damasko. Ulipaswa kuwa kile anachokiita kihalisi “utiifu wa imani,” “utii wa kuaminika.”
“Utii wa sheria” ndio ambao Paulo alitumia kwa bidii kama hiyo, na hakufurahishwa hata kidogo na matokeo. Ilikuwa imemfanya asivumilie watu wengine, hata kuwa mkatili. “Utii wa sheria” ulikuwa umemfanya avunje nia ya sheria ya Mungu, ambayo ni sheria ya upendo.
Kwa sasa kuhimiza “utii-wa imani” au “utii kuaninika,” je, Paulo anaiondoa sheria? “La hasha!” Paulo anashangaa. “Kinyume chake, tunashikilia sheria.”2Phillips anafasiri, “Tunaweka Sheria mahali pake panapofaa.”
Mahali pazuri pa sheria pamekuwa kutumikia kama “mwongozi wetu katika njia ya Kristo.” Lakini mahali pa kubwa zaidi ni pale ambapo Yeremia alieleza. Paulo anakubaliana na nabii. Kile ambacho sheria inataka kinaweza kuandikwa kwenye moyo-mahali, Paulo anaeleza wazi kwa Warumi, ambapo dhamiri inafanya kazi na watu hutumia kufikiri.3
“Utii- wakuaminika” ni aina inayotokana na “kumjua” Mungu, katika maana kamili ya neno hilo. Inatokana na kujifunza ukweli kumhusu na matumizi yake ya sheria. Ni matokeo ya kurudishwa ili kumwamini kama Rafiki, kumstaajabisha kwa ajili ya njia zake za hekima na neema.
Hii ina maana kwamba Roho wa Kweli amefaulu kuandika sheria “mioyoni mwetu.” Sasa tunafanya kwa uhuru yale ambayo sheria inahitaji, si kwa sababu Umeamriwa, bali kwa sababu tunasadiki katika akili zetu wenyewe kwamba kile ambacho sheria inachohitaji ni sawa.
Utii unaotokana na Usadikisho
Kutenda bila, au dhidi ya imani kama hiyo ni dhambi, inaonekana Paulo anawaambia waamini wa Kirumi. “Kila kisichotokana na imani ni dhambi” ni tafsiri halisi ya maneno yake.4
Moja ya maana za neno linalotafsiriwa kwa kawaida “imani,” “imani,” au “kuamini” ni “kusadiki.” Katika ufafanuzi ulionukuliwa sana wa imani katika Waebrania 11:1, imani inaelezewa kuwa “kusadikishwa na mambo yasiyoonekana,” “kusadikika” ndiyo maana halisi ya Kigiriki.
Kutokana na yale ambayo Paulo amekuwa akizungumzia hivi punde katika sura ya 14, inaonekana wazi kwamba katika mstari wa 23 anatumia neno “imani” katika maana ya “kusadikika.” Kwa hiyo ‘New Revised Standard Version trans, inatafsiri, “Chochote kisichotoka katika imani ni dhambi,” pamoja na maelezo ya chini, “Au kusadiki.”
Haionekani kuwa ngumu kuelewa jinsi kuendelea dhidi ya imani ya mtu kunaweza kuzingatiwa kama dhambi. Si kwamba mtu anayefanya jambo baya kama hili yuko katika shauri la kisheria, na Mungu. Lakini kukiuka dhamiri ya mtu ni kudhoofisha uwezo wa kupambanua mema na mabaya. Inamaanisha kuwa mtu huyo hana uadilifu na si salama kuaminiwa.
Hii sio tabia ya rafiki anayeaminika. Gharama ya kushindwa kufuata imani ya mtu ni kubwa sana.
Lakini Paulo anaonekana kuonya kwamba kuendelea bila imani binafsi pia ni dhambi na makosa. “Wote na wathibitike katika nia zao wenyewe,” Paulo ahimiza katika Warumi 14. Je, kukataa mwaliko huu wa ukarimu kungewezaje kuchukuliwa kuwa dhambi?
Kushindwa kukubali uhuru na wajibu wa kujifanyia maamuzi, na kuegemea wengine kwa mwelekeo, humwacha mtu azidi kukabiliwa na ushawishi mbaya. Mtu kama huyo anakuwa kama watoto ambao Paulo anawaonyesha kama “wakitupwa huku na huku na kupeperushwa huku na huku na kila upepo wa mafundisho.”5 Yeye ni kama “wimbi la bahari,” Yakobo anakubaliana na Paulo, “linalochukuliwa na upepo na kupeperushwa huku na huku …
Kwa uzito zaidi, kama vile mtoto mchanga asiyejiweza anayeonyeshwa katika kitabu cha Waebrania, “uwezo” wake “haujazoezwa kwa mazoea kutofautisha mema na mabaya.” mahali ambapo mtu hufanya mawazo yake, mahali pale ambapo Roho wa Kweli hufanya kazi yake muhimu sana.
Mtu kama huyo asiye na msimamo si salama kumtegemea kama rafiki unayemwamini. Kama matokeo ya kwenda kinyume na imani zetu binafsi, gharama ya kutojenga imani zetu pia ni kubwa sana.
Dhambi ya Musa pale kwenye Mwamba
Muda mfupi kabla ya Waisraeli kuvuka Yordani na kuingia katika Nchi ya Kanaani, Musa rafiki mwema wa Mungu alifanya dhambi nzito sana hivi kwamba hakuruhusiwa kwenda pamoja nao katika Nchi ya Ahadi.
Kwa mara nyingine tena watu walikasirika na kufanya ghasia kwa kukosa maji. Kwa nini mmetupandisha kutoka Misri ili kutuleta mpaka mahali hapa pabaya? walilalamika. Musa na Haruni wakapeleka jambo hilo kwa Bwana.
“ ‘Kusanyeni kusanyiko pamoja,’ Bwana aliagiza. Ongea na ule mwamba machoni pao nao utamwaga maji yake.’”
Musa na Haruni wakakusanya kusanyiko. Lakini Musa hakufuata maagizo yote ya Mwenyezi-Mungu. Bado alihisi kukasirishwa sana na manung’uniko ya watu wasio na shukrani.
“‘Sikilizeni, ninyi waasi,’” Musa alilia kwa hasira, ‘Je, ni lazima tuwatolee maji kutoka katika mwamba huu?’ Kisha Musa akainua mkono wake na kuupiga ule mwamba kwa fimbo yake mara mbili, maji yakabubujika, jumuiya na mifugo yao wakanywa.
“Lakini BWANA akawaambia Musa na Haruni, Kwa kuwa hamkunitumaini mimi hata kuniheshimu kuwa mtakatifu mbele ya macho ya Waisraeli, hamtawaingiza jumuiya hii katika nchi nitakayowapa.8
Musa alimsihi Mungu afikirie upya. “ ‘Niache nivuke nikaione nchi nzuri ng’ambo ya Yordani.’” Kwa kweli, alisihi kwa muda mrefu sana hivi kwamba hatimaye Mungu alilazimika kusema waziwazi kwa rafiki yake wa zamani, “Inatosha, … Usiseme nami tena juu ya jambo hili.”’ 9 Muda mfupi kabla ya Musa kupanda mlima Nebo ili kufa, Mungu alimkumbusha kuhusu tabia yake na Haruni kwenye mwamba iliokuwa mbaya sana hivi kwamba ilikuwa sababu ya kutosha kuwazuia kupata thawabu waliyoifanyia kazi kwa bidii kwa miaka 40. Nashangaa jinsi Musa alivyohisi alipoandika haya kwa vizazi vilivyofuata kusoma.
“‘Hii ni kwa sababu ninyi nyote wawili mlikosa imani nami mbele ya Waisraeli… na kwa sababu hamkuudumisha utakatifu wangu kati ya Waisraeli.’” 10
Musa alikuwa amejitolea kulinda sifa ya Mungu. Kumbuka jinsi alivyowahakikishia watu kwamba hakuna haja ya kumwogopa Mungu. Kumbuka hadithi ya jinsi alivyothubutu hata kumshauri Mungu asijidhuru sifa yake mwenyewe.
Sasa Musa alikuwa amemwangusha Mungu. Alikuwa “amevunja imani.” Hakuwa amemruhusu Mungu kujidhihirisha kwa watu kama vile Mungu alivyochagua kuonekana siku hiyo.
Katika ukingo wa kuingia Kanaani, pamoja na hatari zote huko, ilikuwa ni muhimu kwamba watu wamwamini Mungu kabisa, ama sivyo hawangesalimika kamwe. Lakini wakati huo kule nyikani, watu walikuwa katika hali ya uhasama na mashaka. Mungu angewezaje kuwashawishi wabadili mawazo yao na kuwa na uhakika kwamba angewatunza?
Kama vile Paulo angeeleza katika miaka ya baadaye, ni fadhili za Mungu zinazoongoza kwenye toba na kutumaini.11 Mungu alichagua siku hiyo ili kuwapa watu wake wasiostahili maji yote waliyohitaji. Hakuna hasira. Hakuna hukumu. Hakuna marekebisho. Mto tu wa maji yanayotiririka.
Natamani rekodi ionyeshe kwamba mioyo ya baadhi ya watu iliguswa. Lakini Musa alikuwa amechanganya kile ambacho Mungu alikuwa anajaribu kusema. Kwa hasira yake na kukosa subira, alikuwa amemwakilisha Mungu vibaya. Miaka mingi kabla, watu walikuwa wamemwomba Musa kuwa mpatanishi wao, kusimama kati yao na ghadhabu ya Mungu, na kuwa msemaji wa Mungu kwao. Ikiwa hata Musa mpole aliwakasirikia sana, lazima Mungu alikasirika.
Watu walipojua kwamba Musa alikuwa amepigwa marufuku kuingia Kanaani, lazima walishangazwa na ukali wa adhabu hiyo. “Unadhani mzee alifanya nini?” Nawasikia wakishangaana. “Na kwa nini hatoi dhabihu na kuomba msamaha? Kisha Mungu angeweza kumwacha aingie ndani.”
Lakini Mungu alikuwa tayari amemsamehe rafiki yake wa zamani. Ni lazima Musa aliogopa sana kutambua umuhimu wa jambo alilofanya. Katika mawazo naweza kumsikia akilia, “Mungu, samahani sana kwa kukukatisha tamaa. Lakini tafadhali, Mungu, tunaweza bado kuwa marafiki?”
Bwana alijua kwamba kumtendea rafiki yake wa zamani kwa ukali sana haingejaribu urafiki wao kupita kiasi. Alijua kwamba Musa, kama rafiki, angeelewa. Mungu alikuwa amerekodi mbele ya ulimwengu kwamba hakuna jambo zito zaidi ya marafiki kudhalilishana.
Hakuna dhambi mbaya zaidi, kuliko kiongozi mwenye ushawishi kupotosha ukweli kuhusu Mungu.
Bwana alikuwa pamoja na Musa juu ya Mlima Nebo alipokufa.12 Naye akamrudisha ili wazungumze uso kwa uso kwenye Mlima wa Kugeuka Sura.13 Mungu na Musa bado ni marafiki wazuri.
Kuelewa Dhambi kama Tatizo la Kisheria
Wazo kwamba dhambi inapaswa kueleweka kama uvunjaji wa imani, kuvunjika kwa uaminifu, sio jambo la msingi kwa watumishi – yaani, kwa watumishi kama Yesu alivyowaonyesha katika Yohana 15:15.
Yesu aliwaeleza wanafunzi wake. Watumishi, “huwa hawajui mambo ya bwana wao.” Wanahisi kuwa sio kazi yao kuelewa kile bwana wao anafanya. Wajibu wao ni kufanya kile wanachoambiwa, na kutii sheria – iwe wanakubaliana nazo au la.
Waumini wanaofikiri na kutenda kama watumishi hao huwa wanajishughulisha sana na msimamo wao wa kisheria na Bwana / Mwalimu wao, jinsi ya kumpendeza, na jinsi ya kujiepusha na matatizo. Dhambi inaonekana kimsingi kama uvunjaji wa kanuni.
Ni ufahamu wao kwamba kwa kufanya makosa hayo watapata ghadhabu ya Mungu na kujikuta katika matatizo makubwa ya kisheria. Isipokuwa kitu kifanywe ili kuondoa hatia yao, adhabu za kisheria zitatolewa. Na ukivunja hata sheria ndogo, utauawa kwa njia ya uchungu au hata kuteswa milele.
Baadhi ya watumishi-waumini wameizoea serikali ya aina hii kiasi kwamba wanaitetea kwa dhati, yote hayo kwa jina la uadilifu, kwa jinsi wanavyoelewa neno hilo. Watakubali kwamba katika mahakama za kistaarabu, haki kamwe haihalalishi mateso. Lakini katika serikali ya Mungu?
“Vema,” mtumishi asema, “wewe ni nani hata uulize njia zake zisizokaguliwa?
Kama mtumishi mwema na mwaminifu, unachotakiwa kufanya ni tu ni kufunga mdomo wako na kuamini. Kutendewa hivyo kwa kutisha mikononi mwa Mungu si sawa tu bali pia ni jambo la upendo kufanya.”
Nilisikia mtu akisema hivi tena juzi tu. Alikuwa aina ya muumini ambaye kwa hakika anastahili kuwa “mtumishi mwema na mwaminifu.”
Aliendelea kueleza kuwa, “Mungu anatakiwa kwa sheria, kwa haki, na kwa utakatifu wa tabia yake na serikali yake, si tu kuwaangamiza wale wanaopinga mapenzi yake, bali pia kuwaadhibu kwa njia yenye uchungu kwa muda mrefu. muda wa kutosha.”
Nilipomuuliza jinsi angeweza kufikiria adhabu hiyo isiyo ya kibinadamu kuwa jambo la upendo kufanya, alijibu, “Je, huamini Maandiko? Biblia inasema Mungu ni upendo, chochote anachofanya Mungu lazima kiwe kitu cha upendo kufanya.” Ilinifanya nifikirie tena kibandiko hicho kinachojulikana sana.14
“Mungu wako ni mwema sana”
Nimesikia watumishi wakidai kwamba marafiki hawana fahamu kali ya mema na mabaya. Kwa maoni yao juu ya Mungu, hakuna nafasi ya adhabu ambazo ni za haki na muhimu. Mungu wao ni mzuri sana na dhaifu. Nilimsikia mtumishi mmoja akisema, “Una Mungu mwenye tabia njema.”Nilimsikia mtumishi mmoja akisema.
Ukweli ni kinyume kabisa. Waumini-rafiki wana wasiwasi mkubwa juu ya haki, ambayo ndiyo maana halisi ya neno la Kigiriki ambalo mara nyingi hutafsiriwa “haki.” Neno la Kiingereza “justice” linatokana na tafsiri ya Kilatini ya lile la Kigiriki.15
Marafiki hustaajabia uadilifu wa Mungu na wangependa kuwa kama yeye. Na kufanya lililo sawa, bila shaka, ni kutenda haki. Lakini waja wana mwelekeo wa kufikiria juu ya haki katika suala la malipo na adhabu.
“Ninafarijiwa na wazo kwamba siku moja Mungu ataniwezesha kulipiza kisasi kwa wale ambao wameniumiza sana,” nilimsikia muumini mmoja akisema.
“Sasa, siombi kulipiza kisasi, wewe unaelewa. Ninaomba tu haki.”
Hivi majuzi, muuaji wa mfululizo, ambaye alikuwa mkatili sana, alihukumiwa kifo kwa njia ya umeme. Saa ya kuuawa kwake ilipokaribia, umati ulikusanyika nje ya gereza. Na baadhi ya watu wa dini sana walisikika wakilia, “Choma, Bundy, choma!”
Baadaye, baadhi yao walilalamika kwamba haikuwa sawa kwamba Bundy aungue kwa muda kidogo. Haki ilikuwa haijatimizwa kwa kweli. Lakini walijifariji kwa wazo kwamba siku moja, mikononi mwa Mungu, haki ingetendeka kikamili. Bundy angeungua milele.
Uharibifu Haumuadhibu Aliyeangamizwa
Marafiki wanaelewa hitaji la adhabu. Wanajua kwamba Mungu huwatia nidhamu wale anaowapenda. Nidhamu ni kwa kusudi la kusahihisha na kufundishwa, na marafiki wanamwamini Mungu kuwaadibu wanapohitaji. Na hawakasiriki kupokea nidhamu kama hiyo, kama inavyoelekea zaidi watumishi kufanya. Wanajua kwamba nidhamu ya Mungu.siku zote ni kwa manufaa yao bora. “Asante, Mungu, nilihitaji hilo,” ni jibu la shukrani la rafiki.
Lakini uharibifu sio nidhamu. Uharibifu haumuadhibu yule aliyeharibiwa. Na kurefusha uchungu wa kunyongwa hakumfundishi chochote. Maisha yake yamekamilika.
Je, Mungu angeendeleza mateso hayo ili kusema jambo kwa wale wanaotazama? Watakatifu katika ufalme, wanapotazama uchungu wa waliopotea, watakuwa wakimwambia Baba yao wa mbinguni, ‘Asante, Mungu, tulihitaji hilo. Haki ilitaka waadhibiwe hivi, na tulihitaji kutazama ikitendeka. Zaidi ya hayo, ikiwa ndivyo unavyowafanyia wenye dhambi, unaweza kututegemea sisi kuwa watiifu sana kwa umilele uliobaki!”
Huo ndio utii unaotokana na hofu, utii ya watumishi wanaotetemeka ambao watafanya tu kile wanachoambiwa.
Haingekuwa ushirikiano huru wa marafiki kuelewa, kwamba Mungu anatamani sana. Na unafikiri marafiki wa Mungu wangekuwa wanasema nini walipokuwa wakiwatazama waovu wakifa?
Mtazamo wa Mtumishi Kuhusu Wokovu
Katika akili ya mtumishi, dhambi ina adhabu iliyoamriwa na Mungu, na wokovu ni njia ya Mungu ya kuonyesha rehema ili hali ya kisheria ya mtumishi mwenye hatia ibadilishwe na hatalazimika kuuawa.
Jinsi kifo cha mbadala asiye na hatia kinavyofanya marekebisho haya yawezekane si jambo la maana sana kwa mtumishi. Anachotaka kujua ni kama Bwana wake ametosheka na hasira yake ya haki kuhusu tabia mbaya ya mwenye dhambi kwa namna fulani imepunguzwa – au “kupatanishwa.”
Maneno Maalum
Je! unajua maana ya neno hilo “kusamehewa”? Miaka iliyopita binti yangu mkubwa alirudi nyumbani kutoka darasa la Biblia akirudia mstari wa kukariri juma hilo. Ilikuwa Warumi 3:25 , kama ilivyotafsiriwa katika King James Version.
“‘Ambaye Mungu amekwisha kumweka awe kafara kwa imani katika damu yake,’” alianza.
“Hiyo haitamkwi ‘propitchiation,”‘ Niliingilia. “Ni ‘upatanisho,’ kana kwamba silabi mbili za kwanza ziliandikwa p,r,o,p-i-s,h.”
“Hapana, baba,” Lorna alijibu kwa ujasiri usio na shaka. “Mwalimu wangu anasema inatamkwa ‘propitchiation.”‘
“Vizuri sana,” nilikubali kwa wakati huo, “lakini niambie sasa, neno ‘propitchiation’ linamaanisha nini?”
“Loo, si lazima kujua hilo, Baba. Tunachopaswa kufanya ni kukariri mstari huo. Kisha tunapata nyota ya dhahabu kwenye rekodi yetu.”
Ilinikumbusha hadithi ambayo nyakati fulani ilisimuliwa juu ya mwanamke huyo alimfahamisha kasisi wake kwamba kuna neno moja katika Biblia ambalo lilimtia moyo hasa.
“Neno gani hilo linaweza kuwa?” mchungaji akauliza.
“Loo,” alijibu, huku uso ukiwaka, “ni neno la ajabu la Mesopotamia!”16
Mojawapo ya sifa za mtazamo wa mtumishi kuhusu dhambi na wokovu ni matumizi ya mara kwa mara ya maneno na misemo ambayo marafiki wanaweza kufikiria “lugha ya siri.” Maneno kama vile “kuhesabiwa haki,” “utakaso,” “malipo,” na, bila shaka, “upatanisho.”
Huenda ikasaidia kukumbuka kwamba maneno hayo halisi hayakutumiwa kamwe na waandikaji wa Biblia. Hata Paulo hakutumia neno “kuhesabiwa haki,” ambalo anajulikana nayo sana. Hilo ni neno la Kilatini, lenye msingi wa Kiingereza. Paulo aliandika nyaraka zake kwa Kigiriki. Na Kigiriki kinaweza kutafsiriwa katika lugha rahisi zaidi kuliko unavyopata katika baadhi ya matoleo. Tafsiri za hivi majuzi katika lugha nyingi ulimwenguni pote zimesaidia sana kufanya maneno ya Biblia yawe wazi na dhahiri zaidi.
Maneno Matakatifu
“lugha ya siri” hujumuisha maneno kama “kuoshwa katika damu,” “kuna nguvu katika damu,” “kufunikwa na haki yake,” “kukubaliwa katika mpendwa,” “kuokolewa kwa damu ya mwana-kondoo,” na mengi zaidi. Hii haimaanishi kwamba wanachomaanisha sio muhimu sana. Lakini maneno haya yanamaanisha nini?
Jaribu kuelezea mtoto ambaye ameosha damu kutoka kwa goti lake lililojeruhiwa, inamaanisha nini “kuoshwa katika damu ya Mwana-Kondoo.” Nadhani ni kipimo muhimu cha uelewa wetu dhambi na wokovu ikiwa tunaweza kuuelezea kwa mtoto mdogo.
Siku moja katika darasa la dini, nilimuuliza mwanafunzi wa kitiba aeleze kwa nini alifikiri kwamba Yesu alipaswa kufa. “Kwa sababu ‘bila kumwaga damu hakuna ondoleo,” alijibu bila kusitasita kwa muda, akinukuu aya hiyo maarufu katika kitabu cha Waebrania, kama ilivyotafsiriwa katika King James Version.17
Kisha akatulia kwenye kiti chake, kana kwamba hakuna kitu kingine kinachoweza kusemwa.
“Lakini hiyo inamaanisha,” nilisisitiza, “kwamba ikiwa damu haikumwagika, Mungu hangeweza kuwasamehe wenye dhambi?”
“Kwa nini huwezi kukubali Biblia jinsi tu inavyosomwa?” alijibu kwa fadhaa fulani. “Kwa nini unachanganya mambo kwa kuuliza kila wakati maana?”
Je, si hivyo ndivyo watumishi wanavyozungumza?
Maoni ya Marafiki wa Mungu
Ingawa marafiki wa Mungu hawana wasiwasi sana kuhusu uhalali wao kisheria , hiyo haimaanishi kuwa hawafikirii dhambi ni mbaya. Hakuna kinachoweza kuwa zaidi kutoka kwa ukweli! Marafiki msiwe na wasiwasi juu ya kuvunja sheria kama watumishi wanavyofanya. Badala yake, wanahangaikia jambo lolote litakaloharibu uaminifu na kuharibu uhusiano wao pamoja na Mungu. Zaidi ya yote, wanahangaikia jambo lolote ambalo lingemfanya Mungu aonekane kuwa mbaya, hata ikiwa mambo hayo yote hayajaandikwa katika sheria yoyote.
Marafiki wanaelewa wokovu kama uponyaji wa uharibifu ambao dhambi imefanya. Na uharibifu wa dhambi, ikiwa haujaponywa, sio mbaya zaidi. Tabia ya utovu wa nidhamu, kutowajibika, ikiwa inaendelea, inaweza kuharibu kabisa uwezo wa uaminifu na kuaminika.
‘Kwa mtumishi, dhambi ambayo ni hatari zaidi ni kwamba inamkasirisha Mungu.
‘Kwa rafiki, dhambi ambayo ni hatari zaidi ni kile inayomfanyia mwenye dhambi. ‘Kudumu katika dhambi ni kujiangamiza nafsi yako.
Dhambi Ni Kama Sumu
Ikiwa ungeona ni muhimu kuweka sumu kali nyumbani kwako, ungeiweka wapi? Je! watoto wangeweza kuipata wapi? Au kwenye rafu ya juu zaidi kwenye karakana?
“Haupaswi kabisa kugusa hiyo sumu, waonya watoto. “Usiende hata karibu na rafu hiyo. Ukiniasi, utaadhibiwa vikali.”
Wakati fulani baadaye unasikia ajali mbaya. Unakimbilia kwenye karakana, na pale sakafuni kuna mwanao, na chupa iliyovunjika kando yake.
Ungemfanyia nini mtoto wako anayekufa? Amekuasi. Je! ungewazia hata kwa kitambo kidogo kwamba auawe kwa ajili ya dhambi yake? Anakufa tayari.
Unajua kwamba sumu hufanya kazi haraka. Huna muda mwingi. Je, ungepoteza nyakati za thamani kumkaripia kwa kutotii kwake? Je, unaweza kusisitiza kwamba atubu na kukuambia kuwa anaomba msamaha. Je, msamaha ungemfanya asife?
Unakimbia kuchukua dawa. Lakini mwanao anakataa kuichukua, na kwa huzuni unamtazama akifa.
Nini kilisababisha kifo chake? Ulimpenda. Ulimsamehe.
Ulimpa dawa. Lakini bado alikufa.
Marafiki hawaoni dhambi kama shida ya kisheria. Wanaiona kama sumu. Na wanaelewa mpango wa wokovu kama ofa la Mungu la dawa.
Lakini vipi ikiwa tunakataa dawa hiyo? Ni nini kinatokea kwa wale wanaokataa ofa la wokovu?
Nukuu
- Yakobo 4:17 , KJV.
- Warumi 3:31, NRSV.
- Ona Warumi 2:15.
- Warumi 14:23.
- Waefeso 4:14 , NRSV.
- Yakobo 1:6-8 , GNB.
- Waebrania 5:13, 14 , NRSV.
- Hesabu 20:8-12, NIV.
- Kumbukumbu la Torati 3:23-26, NIV.
- Kumbukumbu la Torati 32:51 , NIV.
- Ona Warumi 2:4; 10:17.
- Ona Kumbukumbu la Torati 34:1-6.
- Ona Mathayo 17:3; Marko 9:4; Luka 9:30.
- “Mungu alisema! Ninaamini! Hilo latosha 1”
- Kilatini, “Justitia.”
- Mesopotamia inatajwa mara kadhaa, kama vile Mwanzo 24:10 na Matendo 7:2.
- Waebrania 9:22 , KJV.