Inaonekana kwamba inafaa zaidi kutafuta jibu la swali hili katika Injili za Mathayo, Marko, Luka, na Yohana. Kama tungaliuliza mmoja wao kibinafsi, angeweza kujibu, “mbona usisome kitabu changu?
Hata hivyo, hakuna mtu aliyekuwa na ujasiri zaidi kwamba alijua yaliyomo kwenye Habari Njema kuliko mtume Paulo. Aliwaambia wasomaji wake kwa kusisitiza ya kuwa, injili aliyokuwa akifundisha haikuwa kitu ambacho alikuwa amejifunza kutoka kwa Petro, Yakobo, au Yohana, au viongozi wengine wa Kikristo. “ile Injili niliyoihubiri si ujumbe wa kibinadamu. Wala mimi sikuipokea kutoka kwa binadamu, wala sikufundishwa na mtu. Yesu Kristo Mwenyewe ndiye aliyenifunulia” (Wagalatia 1:11,12, GNT).
Wakati mmoja, toleo lake la injili lilipokuwa likipingwa vikali, Paulo alisukumwa kutoa dai hili lisilo la kawaida:
“Ikiwa mtu yeyote, ikiwa sisi wenyewe au malaika kutoka mbinguni, atawahubiria Habari Njema tofauti na ile Habari Njema tuliyowahubiri ninyi, atatupwa nje. Sasa narudia yale niliyotangulia kusema: Mtu ye yote akihubiri Injili kinyume na ile injili mliyoipokea, na atengwe! (Wagalatia 1: 8,9 NEB).
Ikiwa lugha ya mtume Paulo itaonekana kuwa kali sana, tafsiri ya New English Bible ya maneno ya Kiyunani anathema esto (“na afukuzwe!”) ni ya upole kiasi, ikilinganishwa na tafsifiri ya Phillips (“awe … roho iliyolaaniwa!”) Au Good News Translation (“ahukumiwe kuzimu!”) Au Living Bible (“laana ya Mungu imwangukie”) au King James Version (na alaaniwe “).
Kwa uchache zaidi, Paulo alikuwa amesadikishwa sana juu ya usahihi wa toleo lake la Habari Njema na matokeo mabaya ya kupotosha ukweli na kugeukia injili tofauti. Katika barua yake kwa Warumi anaeleza baadhi ya matokeo haya mabaya kwa maelezo mengi (ona Warumi 1: 18-32).
Paulo alipigwa na butwaa kuona nia ya Wakristo wengi waliowekwa huru na hivi karibuni na Habari Njema kutoka kwa mahitaji yasiyo na maana ya dini la uwongo, kurudi kwenye aibu na hofu ya utumwa wao wa zamani.
Aliwaandikia Wagalatia haya “Nashangaa kwa kuwa mnamwacha upesi hivi yeye aliyewaita katika neema ya Kristo, na kugeukia Injili ya namna nyingine. Si kwamba kwa kweli ni injili nyingine; ila kuna watu wanaosumbua akili zenu kwa kujaribu kupotosha habari za Kristo” Wagalatia 1:6,7, NEB).
Enyi wajinga wa Galatia,…” Paulo akaendelea, “ni nani amekuwa akiwaroga? “Wakati mmoja mlipokuwa hamuna ujuzi wa Mungu, mlikuwa chini ya mamlaka ya miungu ambayo haikuwa na kuwepo kwa kweli. Lakini sasa kwa kuwa mmemjua Mungu, au tuseme mnajulikana naye, mnawezaje kuzirudia kanuni zilizokufa na zisizofaa na kukubali kuwa chini ya mamlaka yao tena? Dini yenu imeanza kuwa ni suala la kuzingatia siku au miezi au majira au miaka fulani. Kusema kweli, mnanikongoja, mnanifanya nijiulize ikiwa jitihada zangu zote juu yenu zimepotea bure!” Wagalatia 3:1, 4: 8-11, Phillips).
Lakini ni nini kingeweza kutazamiwa kwa waongofu wapya wakati baadhi ya Wakristo wakuu katika Yerusalemu wenyewe walikuwa wakiridhisha na kupinga injili ya Kristo? (ona Matendo 21:18-26). Hata Petro, licha ya mambo yote mapya aliyojifunza kutoka kwa Kornelio, alikuwa amerejea kwenye baadhi ya maoni yake ya awali finyu, na Paulo alisukumwa kumshutumu usoni mwake na hadharani (Wagalatia 2;11-14).
Huyu ndiye Paulo ambaye alifundisha kwamba upendo hauna ujeuri kamwe na kwamba upendo hausisitizi kamwe kuwa na njia yake (1Wakorintho 13: 5). Huyu ndiye Paulo ambaye alikuwa akiheshimu sana uhuru wa wengine kiasi ya kwamba angeweza kusema juu ya mila fulani za kidini, “Kila mtu athibitike kabisa katika akili yake mwenyewe” na “Kwa nini unamhukumu ndugu yako?” (angalia Warumi 14: 1-10).
Lakini ilipokuja kwa Habari Njema na kwa wale ambao wangeizuia au kuizuia, Paulo alizungumza kwa usadikisho na nguvu karibu ya kutisha. Hata alifikia hatua ya kupendekeza kwamba wachochezi wa sheria ambao walikuwa wakiwakera waongofu wapya kwa kuwahimiza matakwa ya nje kama vile tohara “afadhali wawe na bidii na kujifanya matowashi!” ( Wagalatia 5:12 , NEB).
Je, ni Habari Njema gani ambayo Paulo alihisi kuwa na uhakika nayo na ambayo kwa karne nyingi imechochea upinzani huo na kutoeleweka? Na ni jambo gani ambalo Paulo aliliona kuwa mkanganyiko na upotoshaji mkubwa sana wa Habari Njema hivi kwamba angeweza kuchochewa kujieleza kwa nguvu sana kwa waumini wa Galatia?
Nimewauliza Wakristo wengi kueleza kile wanachoelewa kuwa kiini cha Habari Njema. Majibu mbalimbali yamejumuisha mengi ya maudhui ya imani ya Kikristo, kutoka kwa neema na Upatanisho hadi Ujio wa Pili na uzima wa milele.
Lakini jibu moja ambalo ninaamini linakaribia sana kiini cha jambo hilo ni hiki.: Habari Njema ni kwamba Mungu si aina ya mtu Shetani amemfanya awe.
Wazo kwamba Habari Njema inapaswa kuhusishwa na maswala katika pambano kuu kati ya Kristo na Shetani labda inapendekezwa na madai ya ujasiri ya Paulo kwamba ikiwa hata malaika kutoka mbinguni angethubutu kufundisha injili tofauti, anapaswa kutengwa. Kwa matazamo wa kwanza itaonekana kuwa kama kiburi na sisitio ya mafundisho sharti ya kidini. Lakini, si ni malaika alianza kusambazwa kwa habari potofu juu ya Mungu na ambaye bado anajifanya “kama malaika wa nuru” (2 Wakorintho 11:14) anapojaribu kudanganya wanadamu wakatae Habari Njema?
Tangu pambano kuu lianze, imekuwa juhudi na makusudi ya Shetani la kuwashawishi malaika na wanadamu kwamba Mungu hastahili imani na upendo wao. Ameonyesha taswira ya Muumba kama jeuri mkali, anayedai masharti ya kiholela kwa watu wake ili tu kuonyesha mamlaka yake na kujaribu nia yao ya kutii. Kuanzia Mwanzo hadi Ufunuo Biblia inasimulia juu ya juhudi za Shetani zisizokoma za kupotosha ukweli na kudhoofisha tabia ya Mungu.
Lakini ikiwa Mungu angekuwa kama vile Shetani amemwonyesha, angeweza kuwaangamiza viumbe wake waasi na kuanza tena! Ikiwa yote Mungu alitaka ilikuwa utii usiofikiria, angeweza kudhibiti akili za wanadamu na malaika na kuwalazimisha watii!
Lakini upendo na uaminifu, ambavyo ni vitu ambavyo Mungu anataka zaidi, haviwezi kupatikana kwa nguvu, hata na Mungu mwenyewe.
Ndio maana, badala ya kuharibu au kutumia nguvu, Mungu aliingiza kesi yake kortini. Ili kudhibitisha usahihi wa sababu yake, kuonyesha kwamba njia yake ya kutawala ulimwengu ilikuwa bora kwa wote wanaohusika, Mungu kwa unyenyekevu aliwasilisha tabia yake mwenyewe kwa uchunguzi na hukumu ya viumbe vyake.
Paulo alielewa hili aliposema, ““Mungu lazima athibitike kuwa kweli, ingawa kila mwanadamu ni mwongo; kama Maandiko yanasema, “Ili wewe uonyeshwe kuwa mnyoofu katika yale unayosema, na ushinde kesi yako unapoenda kortini” (Warumi 3: 4, Goodspeed).
Habari Njema ni kwamba Mungu ameshinda kesi hiyo. Hata kama sisi sote tutamuacha, Mungu hawezi kupoteza kesi hiyo. Ameshinda tayari! Ulimwengu umekubali kuwa ushahidi uko upande wa Mungu, kwamba shetani amedanganya katika mashtaka yake dhidi ya Mungu.
“Imekwisha,” Yesu alilia (Yohana 19:30). Kwa maisha ambayo aliishi na njia ya kipekee na mbaya aliyokufa, Yesu ameonyesha haki ya Baba yake na kujibu swali lolote juu ya tabia na serikali ya Mungu (angalia warumi 3: 25,26).
Paulo alijivunia kuwa mbebaji wa hii Habari Njema, na alijua ilikuwa ni nini – “haki ya Mungu inadhihirishwa ndani yake”(Warumi 1:16,17).
Alikiri kwa aibu kwamba hapo awali alikuwa amemwakilisha Mungu vibaya, hata akiwakilisha picha ya Shetani juu ya Mungu kwa kiwango cha kuwafunga na kuwatesa wanaume na wanawake ili kuwalazimisha kutii (ona Matendo 8: 3, 9: 1,2; Wagalatia 1:13).
Lakini baada ya kukubali Habari Njema, Paulo alitumia maisha yake yote kusema kweli. Na ni nani aliyeandika kwa ufasaha zaidi kuhusu uhuru, upendo, na neema- kwamba imani ndiyo hitaji pekee la kuingia mbinguni, kwamba hatuko chini ya sheria bali chini ya neema, na kwamba Kristo ndiye mwisho wa kushika sheria kama njia ya kuokolewa?
“Hakika, usinielewe vibaya,” Paulo anaonekana kusema katika Warumi. Basi, je! “Twaibatilisha sheria kwa imani hiyo? Hasha! Kinyume cha hayo twaithibitisha sheria”(ona Warumi 3; 31). Kwa maana, kuidhinisha ufahamu wa Paulo wa imani, mtu anayejua kweli, hupenda, humwamini, na umkubali Mungu kwa njia zake za busara na za utaratibu na yuko tayari kusikiliza na kutii maagizo ya Mungu juu ya mada yoyote.
“Wacha nikwambie,” Paulo aliendelea kusema, “kwa nini Bwana wetu mwenye neema, ambaye anataka tuhisi furaha na hadhi ya uhuru, alitumia sana sheria.”
“Kwa nini basi sheria?” Paulo aliwaandikia Wagalatia. “Iliongezwa kwa sababu ya makosa” (Wagalatia 3:19). Iliundwa kuwa mlezi wetu, na mlinzi wetu, ili kuturudisha kwenye uhusiano mzuri na Mungu. Ikieleweka kwa usahihi, sheria za Mungu sio tishio kwa uhuru wetu. Zilipeanwa tu kwa faida yetu; zote zina maana nzuri na zinastahili kutiiwa kwa akili.
Lakini kuhusu mila zile zisizo na maana ambazo hazina uhusiano wowote na kusudi la Mungu, ziondolewe! Kama vile Paulo alivyowaandikia Wakolosai: “Kwa nini…unazingatia hata kidogo marufuku haya ya kibinadamu – “Usiguse hiki,” “Usionje kile” na “Usishike kingine”? “Hii”, “ile” na “nyingine” yote yatapita baada ya matumizi! Ninajua kwamba kanuni hizi zinaonekana kuwa za hekima pamoja na juhudi zao za kujivuvia katika utauwa, sera yao ya kujinyenyekeza, na kujifunza kupuuza mwili. Lakini katika uzoefu halisi hayana thamani yoyote ya kiadili, bali yanauridhisha tu mwili””(Wakolosai 2; 20-23, Phillips).
Kilicho kibaya zaidi ni kwamba mila hizo zinapofundishwa na kutiiwa kwa jina la Ukristo, zinawasilisha Mungu wa Mkristo kama mungu wa kiholela ambaye Shetani jinsi Shetani alivyomdai kuwa – na hiyo sio habari njema.
Ni nini sisi Wakristo tunajaribu kusema juu ya Mungu wetu leo? Ni ukweli? Ni habari njema kweli? Tunatumia njia bora zaidi kuisema? Licha ya juhudi zetu bora, watu wanasikia nini haswa? Labda kuna njia bora za kusema hivyo?
Ninaamini kwamba haya ndiyo maswali muhimu zaidi yanayotukabili sisi Wakristo leo- kwa ajili ya wokovu wetu wenyewe na ili kutimiza utume wetu kwa ulimwengu. Historia inaonya kwamba hakuna uhalalisho kwa kujiamini mwenyewe. Kuna upekee fulani kuhusu Habari Njema. Sio jambo ambalo linaweza kuelezwa kwa ufupi na kueleweka kikamilifu.
Hata Mungu alikuwa na wakati mgumu kueleza tofauti ndogo lakini muhimu kati ya ukweli na madai ya Shetani. Hata kwake, kuonyesha Habari Njema kulifanya kazi vizuri zaidi kuliko kuifafanua. Hata kwake ilikuwa na ufanisi zaidi kuonyesha Habari Njema kuliko kuifafanua! Hii ndiyo sababu Biblia kwa kiasi kikubwa ni historia ya Ushughulikiaji wa Mungu wa uasi na jinsi alivyowatendea kwa uthabiti lakini kwa neema wale ambao wamenaswa na matokeo yake ya uharibifu.
Iligharimu mbingu bei isiyo na kikomo kutuletea Habari Njema na kuithibitisha kwa ushahidi wa milele. Haitashangaza kwamba Paulo aliguswa kusema kwa ukali sana katika kujitetea. Kama malaika waaminifu, Paulo alilinda tabia ya Mungu kwa dhati. Haikuwazia kwake kwamba baadhi ya wahudumu wenzake wangeunga mkono mashtaka ya Shetani kwa kusema kwamba Mungu wetu mwenye neema ni jeuri hata kidogo.
Ni upotoshaji huo wa Habari Njema uliomchochea Yesu kwa undani zaidi. Alikuwa mpole kwa wenye dhambi mbaya zaidi-Simoni katika ukatili wake kwa mwanamke aliyepaka miguu ya Kristo mafuta; na mwanamke aliyechukuliwa katika uzinzi; hata na msaliti wake Yuda. Lakini baadhi ya viongozi wa kidini, na walimu wenye kuheshimika, walipokataa Habari Njema na kuunga mkono uwongo wa Shetani kuhusu Mungu. Kristo alitamka maneno hayo ya kutisha, “Ninyi ni wa baba yenu Ibilisi” (Yohana 8:44).
Hakukuwa na kutoelewana kati ya Yesu na wale waalimu juu ya uwepo wa Mungu, au hadithi ya Uumbaji, au mamlaka ya amri kumi, au swali kuhusu siku ya Sabato. Kutokubaliana kwao kulihusu tabia ya Mungu. Yesu alikuja kuwaletea Habari Njema, taswira ya Mungu ambayo ingewawezesha kuendelea kufanya mambo mengi yale yale lakini kwa sababu tofauti—sababu ambayo ingewafanya waweze kutii na kuwa huru kwa wakati mmoja. Lakini walimuua badala ya kubadilisha mtazamo wao juu ya Mungu—kisha wakaharakisha kwenda nyumbani kuitunza Sabato.
Hakuna kitu kibaya zaidi kuliko kukandamiza na kupotosha Habari Njema juu ya Mungu. Hii inaweza kufanywa hata wakati inaonekana kwamba tunawasilisha mafundisho ya Kikristo. Jinsi Mungu anavyowakilishwa katika mimbari kadhaa, mafundisho ya Kuja Mara ya Pili hakika sio habari njema. Matarajio ya kukaa na Mungu kama huyo hayakubaliki.
Kuna maelezo juu ya kifo cha Kristo na jinsi anavyoomba kwa niaba yetu, ambayo yanamwasilisha Mungu katika nuru isiyofaa, kwamba hana neema na kujali kama Mwana wake. Mandhari kama dhambi, sheria, kuangamizwa kwa waovu, mahitaji ya wokovu, wakati mwingine huwasilishwa kwa njia mbalimbali—ikijumuisha sauti na jinsi ambavyo mhubiri—inayowaacha watu na taswira ya Mungu ambayo Shetani amekuwa akihimiza.
Kama wafuasi wa Kristo, tuna hamu kuhesabiwa miongoni mwao watu washikamanifu wa Mungu, wanaofafanuliwa katika Ufunuo kuwa watiifu kwa amri zake na waaminifu kwa kweli iliyofunuliwa na Yesu.
Lakini ikiwa katika hamu ya kutii tunaonyesha kuwa tunamwabudu Mungu ambaye ni mwanasheria holela, basi hatujashuhudia Habari Njema vizuri. Na ikiwa kwa mafundisho yetu au maisha yetu tumewafanya wengine wamfikirie Mungu kuwa jinsi Shetani anavyo sema, hatujajionyesha kuwa sisi ni marafiki wa kuaminika, wa wenzetu au wa Mungu.
Hakuwezi kuwa na pendeleo na heshima kubwa zaidi ya kukabidhiwa Habari Njema juu ya Mungu. Hakika wakati umefika ambapo marafiki wa Mungu kila mahali ambao wanashiriki wivu wa Paulo kwa sifa ya Mungu wanapaswa kuongea kwa usadikisho zaidi na kiburiw] ya Paulo kuhusu kile tunachoamini kuwa ndiyo Habari Njema hakika ni.